Griep is meestal een kwestie van uitzieken. Rust, drinken, tijd. Maar zodra je merkt dat ademhalen moeite kost, wordt het een ander verhaal. Kortademigheid, of benauwdheid, hoort niet standaard bij griep en verdient aandacht.
Hieronder staat wanneer benauwdheid bij griep waarschijnlijk meevalt, wanneer je de huisarts belt, en wanneer je meteen 112 draait.
Wat betekent “benauwd” precies?
Benauwd betekent dat ademhalen niet vanzelf gaat. Dat voelt bij iedereen net iets anders:
- Je ademt sneller of oppervlakkiger dan je gewend bent.
- Het gevoel dat er niet genoeg lucht binnenkomt.
- Een hele zin uitspreken lukt niet meer in één keer.
- Een piepend of reutelend geluid bij het ademen.
- De borst voelt strak, zwaar, alsof er iets op drukt.
Een licht drukkend gevoel op de borst bij het hoesten past bij een gewone luchtweginfectie. Echt naar adem happen past daar niet bij. Het Longfonds beschrijft goed hoe benauwdheid kan aanvoelen en wat mogelijke oorzaken zijn.
Waarom word je bij griep benauwd?
Het griepvirus tast de slijmvliezen van de luchtwegen aan. Hoesten, een schorre keel en wat kortademigheid bij traplopen zijn dan logisch.
Bij een deel van de mensen loopt het anders. Er kan een longontsteking bij komen, waarbij bacteriën of het virus zelf de longen ontsteken. En wie astma of COPD heeft, kan door de griep flink terugvallen in bestaande klachten.
Wanneer bel je de huisarts?
Overdag bel je je eigen huisarts, ’s avonds en in het weekend de huisartsenpost. Doe dat als je bij griep één van deze dingen merkt:
- Duidelijk kortademig zonder dat je iets doet, dus in rust.
- Je knapte op en gaat opeens weer achteruit, met nieuwe koorts en meer hoesten.
- Je hoest slijm op dat groen, geel of bloederig is, en je voelt je zieker worden.
- Koorts die langer dan drie tot vijf dagen aanhoudt, of terugkomt na een koortsvrije periode.
- Pijn bij het ademhalen, vooral aan één kant van de borstkas.
- Klachten die na een dag of zeven tot tien nog geen tekenen van herstel laten zien.
Twijfel je? Bel dan. Bij kortademigheid is één keer te veel bellen beter dan één keer te weinig. De wegwijzer Moet ik naar de dokter? kan helpen om je twijfel te ordenen.
Wanneer bel je direct 112?
Bel meteen 112 bij één van deze signalen:
- Plotselinge, ernstige benauwdheid waarbij praten in hele zinnen niet meer lukt.
- Blauwe lippen, blauwe vingertoppen of een grauwbleke huid.
- Verwardheid, sufheid of moeilijk wakker te houden zijn.
- Drukkende pijn op de borst die uitstraalt naar arm, kaak of rug.
- Flauwvallen of bijna flauwvallen bij het opstaan.
Wachten of het vanzelf overgaat is bij deze signalen geen optie. Ook als je niet zeker weet waar het door komt: bellen.
Extra alert bij kinderen
Twijfel je over een ziek kind, let dan bij benauwdheid op deze dingen:
- Snel ademen, of ademen waarbij de ribjes zichtbaar intrekken.
- Kreunen bij het uitademen.
- Neusvleugelen: de neusgaten trekken bij iedere ademteug wijd open.
- Slecht drinken, weinig plassen, suf zijn of niet te troosten.
- Een blauwe kleur rond de mond.
Bij baby’s jonger dan drie maanden met koorts of ademhalingsklachten is bellen altijd verstandig, ook als het kind er verder rustig bij ligt.
En een saturatiemeter?
Een saturatiemeter is dat kleine knijpertje op de vinger dat meet hoeveel zuurstof er in het bloed zit. Een waarde van 91, 92 of 93% ligt onder wat normaal is, maar is op zichzelf nog geen paniekknop. Mensen met een longziekte gebruiken zo’n meter vaak om hun klachten in de gaten te houden.
Het getal op de meter is nooit belangrijker dan hoe je je voelt. Ben je erg benauwd, bel dan de huisarts of 112, ook als het getal op de meter er goed uitziet. En andersom: een lage waarde bij iemand die zich echt beroerd voelt, is een reden om contact op te nemen.
Verhoogd risico? Wees eerder alert.
Sommige mensen worden sneller ernstig ziek van griep. Mensen van zestig jaar en ouder, mensen met astma, COPD, hartfalen, diabetes of een verzwakt afweersysteem, en zwangeren. Voor die groepen ligt de drempel om bij benauwdheid te bellen lager. Niet afwachten dus.
De griepprik is er om te voorkomen dat mensen in deze groepen ernstig ziek worden.
Kort: wat doe je nu?
- Licht kortademig bij inspanning en verder redelijk? Rust, drink genoeg, houd het in de gaten.
- Kortademig in rust, achteruitgang, of behoor je tot een risicogroep? Bel vandaag nog de huisarts of huisartsenpost.
- Ernstige, plotselinge benauwdheid, blauwe lippen, verwardheid of pijn op de borst? 112.
Bij griep hoort je beroerd voelen. Naar adem happen hoort er niet bij. Merk je dat ademhalen niet meer vanzelf gaat, dan is de telefoon pakken altijd beter dan afwachten.