Griep komt vaak snel op. Om tien uur denk je nog dat het wel meevalt, om twee uur lig je met 39 graden onder een deken en doet zelfs je haar pijn. Hieronder een overzicht van wat er dit seizoen circuleert, welke griepverschijnselen daarbij horen en wanneer je beter even de huisarts belt.
Welke griepvarianten gaan er rond?
Griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus, en van dat virus maken vooral twee soorten mensen ziek: influenza A en influenza B. Binnen A heb je weer subtypen als A(H1N1) en A(H3N2). Welke daarvan de winter kleurt, verschilt per jaar.
In het seizoen 2025/2026 (de epidemie liep van week 5 tot en met week 11 van 2026) was A(H3N2) clade 2a.3a.1 de duidelijke koploper in Nederland. Die variant wordt ook wel subclade K genoemd. Daarnaast liep er A(H1N1)pdm09 rond, die aardig aansloot bij het vaccin van dat jaar. Influenza B van de Victoria-lijn dook nauwelijks op. De cijfers zijn te vinden op de site van het RIVM.
Subclade K week af van de H3N2-component in de griepprik van 2025/2026. De prik werkte dus wel, maar de bescherming tegen juist deze variant was minder volledig dan idealiter het geval is. Voor 2026/2027 heeft de WHO de H3N2-component daarom aangepast naar A/Darwin/1454/2025 (advies van 27 februari 2026). Een gedoe waar je als patiënt weinig van merkt, behalve dat een deel van de mensen dit voorjaar toch nog ziek werd ondanks een prik.
Aan je klachten alleen kun je overigens niet zien welke variant je te pakken hebt. Koorts, spierpijn en hoest voelen bij H3N2, H1N1 of B in grote lijnen hetzelfde ellendig.
Actuele stand van zaken
Wat er precies rondgaat, verschuift van week tot week. Het RIVM publiceert elke woensdag nieuwe cijfers. Nivel houdt bij hoeveel mensen met griepachtige klachten bij de huisarts komen, en via Infectieradar geven duizenden deelnemers wekelijks door of ze zich beroerd voelen.
Griepverschijnselen bij volwassenen
Griep is echt iets anders dan een stevige verkoudheid. De meeste mensen herkennen het aan een combinatie van deze symptomen:
- Plotselinge koorts, meestal boven de 38 graden
- Koude rillingen
- Spier- en gewrichtspijn
- Hoofdpijn
- Uitputting die niet weggaat door stil liggen
- Droge hoest
- Keelpijn
- Soms een loopneus of verstopte neus
De koorts houdt bij de meeste mensen een paar dagen aan. Hoest en vermoeidheid kunnen daarna nog wekenlang blijven hangen. Dat laatste onderschatten mensen vaak: ze denken na drie dagen weer fit te zijn en zijn na een fietstocht meteen weer een dag uitgeteld.
Griepverschijnselen bij kinderen
Kinderen krijgen dezelfde klachten, plus vaak nog buikpijn, misselijkheid of diarree, oorpijn, prikkelbaarheid en weinig trek. Bij baby’s en jonge kinderen let je vooral op de ademhaling, de kleur en of ze nog voldoende drinken. Twijfel je? Bel de huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenpost. Liever een keer te veel dan een keer te weinig.
Verkoudheid, griep of corona?
De klachten overlappen behoorlijk, maar er zitten wel patronen in. Een verkoudheid begint geleidelijk: eerst een loopneus, wat keelpijn, misschien een kuchje. Koorts is er nauwelijks. Griep komt daarentegen in een paar uur opzetten, met hoge koorts, spierpijn en die typische afgemaakte vermoeidheid.
COVID-19 kan sterk op griep lijken. Reuk- of smaakverlies was vroeger een aardige aanwijzing richting corona, maar bij nieuwere varianten is dat signaal minder betrouwbaar geworden. Een zelftest geeft antwoord over corona, niet over griep. Echt zeker weten of het influenza is, kan alleen via een test bij de huisarts, en bij milde klachten heeft dat weinig praktisch nut.
Wat is een griepgolf?
Van een griepgolf spreken Nivel en RIVM als twee weken achter elkaar meer mensen met griepachtige klachten bij de huisarts komen dan een vastgestelde drempelwaarde, én als er in de afgenomen monsters daadwerkelijk influenzavirus zit. Een griepgolf betekent niet dat iedereen ziek wordt, wel dat er meer virus rondgaat en dat de kans op besmetting hoger ligt dan normaal.
Wat je thuis kunt doen
Bij milde griep zonder alarmsignalen zieken de meeste mensen thuis uit. Rust nemen is belangrijker dan mensen denken, ook op de dag dat het “wel weer gaat”. Verder: genoeg drinken (zeker bij koorts), warme dranken bij een rauwe keel, een koele en rustige slaapkamer, en paracetamol tegen koorts of pijn volgens de dosering op de bijsluiter. Twijfel je over de dosis, vraag het even aan de apotheker.
Deze dingen bestrijden het virus zelf niet, maar maken uitzieken minder beroerd. Antibiotica hebben geen zin, want griep is een virus. Meer praktische adviezen zijn te vinden op Thuisarts.nl.
De griepprik: voor wie?
Het RIVM nodigt elk jaar bepaalde groepen uit:
- Mensen van 60 jaar of ouder, of wie vóór 1 mei 2027 60 wordt
- Mensen onder de 60 met een medische indicatie (denk aan hart-, long- of nieraandoeningen, diabetes, of een verminderde afweer)
- Zwangeren vanaf 22 weken
De prik wordt gegeven tussen half oktober en eind november. Wie ervoor in aanmerking komt, krijgt een uitnodiging van de huisarts.
Besmetting voorkomen
Griep verspreidt zich via druppeltjes in de lucht en via handen die overal aan zitten. Handen wassen met water en zeep helpt, zeker na hoesten of niezen. Hoest en nies in je elleboog, gooi papieren zakdoekjes meteen weg, en blijf thuis als je koorts hebt. Bezoek aan ouderen, chronisch zieken of baby’s stel je even uit als je zelf snottert.
Wanneer bel je de huisarts?
Bel de huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost, in deze situaties:
- Koorts die langer dan drie tot vier dagen aanhoudt, of opnieuw oploopt na een dag zonder koorts
- Klachten die na ongeveer een week niet minder worden of juist verergeren
- Kortademigheid of pijn op de borst
- Verwardheid of sufheid
- Tekenen van uitdroging: weinig plassen, droge mond, duizelig bij opstaan
- Zwangerschap, een verzwakte afweer, of een chronische aandoening zoals astma, COPD, hart- of nieraandoeningen of diabetes
- Baby’s jonger dan drie maanden met koorts
- Een kind dat suf is, moeilijk ademt, niet meer drinkt of vlekjes krijgt die niet wegdrukken bij een glas erop
Bel 112 bij spoed
Bel meteen 112 bij ernstige benauwdheid, blauwe lippen, iemand die niet meer wakker te krijgen is, een stuip, of het vermoeden dat iemand acuut achteruitgaat. Niet eerst nog even googelen of dit artikel verder lezen. Bellen.
Voor de rest: rust, drink genoeg, en geef je lichaam de tijd die het nodig heeft.