Keelpijn is vervelend, maar zelden reden tot paniek. Lastiger is de vraag wat er precies achter zit: een gewone verkoudheid, griep, corona, of iets waar een arts naar moet kijken. Hieronder een paar handvatten.
Hoe voelt keelpijn bij griep meestal?
Bij griep staat keelpijn zelden op de voorgrond. Het RIVM noemt keelpijn en een loop- of snotneus wel als klachten bij luchtweginfecties, meestal in gezelschap van koorts, spierpijn, hoofdpijn en flinke moeheid.
Wat griep vooral kenmerkt is de snelheid. Binnen een halve dag voel je je stevig beroerd. De keel doet zeer, maar de koorts en spierpijn zijn wat je écht plat legt.
Verkoudheid, griep of corona?
De klachten lopen door elkaar heen. Toch zijn er wat aanwijzingen.
Een verkoudheid begint meestal geleidelijk. Kriebel in de keel, niezen, een loopneus. Koorts is er nauwelijks of niet. Je bent niet fit, maar je functioneert nog.
Griep valt letterlijk als een baksteen. Hoge koorts, spierpijn, hoofdpijn, uitputting. Een paar dagen bank of bed is eerder regel dan uitzondering. Keelpijn en hoest horen er vaak bij, maar zijn niet per se het meest opdringerig.
COVID-19 kan op allebei lijken. Keelpijn, hoesten, koorts, moeheid, alles komt voor. Zeker weten doe je pas met een test.
Zonder test blijft het gissen, en voor de aanpak thuis maakt dat meestal niet zoveel uit. Rust, drinken en geduld werken bij alle drie.
Wanneer denken aan een bacteriële keelontsteking?
Soms zit er een bacterie achter, bijvoorbeeld een streptokok. Wat dan opvalt:
- Plotselinge, hevige keelpijn zónder verkoudheidsklachten (geen loopneus, geen hoest)
- Koorts
- Pijnlijke, gezwollen klieren in de hals
- Witte of gele plekken op de amandelen
- Slikken doet echt pijn
Ook een bacteriële keelontsteking geneest meestal vanzelf. Of een antibioticum zinvol is, weegt de huisarts af. Uit een Cochrane-review blijkt dat antibiotica bij keelpijn slechts een beperkt effect hebben. Zelf inschatten is ingewikkeld, dus bij twijfel gewoon even bellen met de praktijk.
Rode vlaggen: bel dezelfde dag je huisarts
Bij deze klachten wil je contact met de huisarts of huisartsenpost, ook ’s avonds of in het weekend:
- Slikken lukt niet meer, ook geen slokje water
- Kwijlen omdat slikken te pijnlijk is
- Ernstige eenzijdige keelpijn, zeker in combinatie met hoge koorts
- Een dikke, gezwollen hals of kaak
- Piepende of moeizame ademhaling
- Een doffe, “gedempte” stem, alsof er een hete aardappel in je mond zit
- Nek stijf houden, de mond niet goed open kunnen doen
Zulke klachten kunnen wijzen op een abces of een ontsteking rond de amandelen of het strotklepje. Dat wil je snel laten beoordelen.
Bij plotselinge ernstige benauwdheid, blauwe lippen of verwardheid: 112.
Kind met keelpijn: wanneer bellen?
Voor kinderen gelden dezelfde rode vlaggen, plus een paar extra aandachtspunten. Bel de huisarts als je kind:
- Niet meer wil of kan drinken
- Suf of ontroostbaar is
- Snel of moeizaam ademt, of intrekkingen laat zien tussen de ribben
- Aanhoudend hoge koorts heeft, of koorts die na een paar dagen niet zakt
- Jonger is dan 3 maanden en koorts heeft
Bij baby’s in het eerste levensjaar kan een luchtweginfectie zoals het RS-virus benauwdheid geven, meldt het RIVM. Piepende ademhaling of benauwdheid bij een baby: altijd laten beoordelen.
Wat je thuis kunt doen bij milde keelpijn
Bij een gewone keelpijn die bij verkoudheid of griep hoort, helpt vaak:
- Voldoende drinken, warm of koud, wat het prettigst voelt
- Rusten en je lijf de tijd geven
- Zuigen op een pastille of een lepel honing (niet bij kinderen onder 1 jaar)
- Warme dranken zoals thee met honing
- Paracetamol tegen pijn en koorts, volgens de bijsluiter of het advies van je apotheker
Honing en warme thee worden trouwens flink opgehemeld; ze bestrijden de infectie niet, ze maken de klachten alleen wat draaglijker. Antibiotica doen niets tegen virussen, dus ook niet tegen griep, verkoudheid of corona.
Hoe lang mag het duren?
Keelpijn bij verkoudheid of griep duurt meestal een paar dagen tot ongeveer een week. Vermoeidheid en hoest kunnen langer blijven hangen.
Neem contact op met je huisarts als:
- De keelpijn na ongeveer een week niet minder wordt
- De klachten na aanvankelijk herstel opnieuw verergeren
- De koorts langer dan een paar dagen aanhoudt of steeds terugkomt
- Je je steeds zieker voelt in plaats van geleidelijk beter
Kort samengevat: wanneer bel je?
Bel de huisarts of huisartsenpost bij slikproblemen, kwijlen, hoge koorts met eenzijdige keelpijn, een gezwollen hals, of klachten die langer dan ongeveer een week duren of erger worden. 112 bij ernstige benauwdheid of verwardheid. Voor de rest: rust, drinken, en het virus zijn werk laten doen.