Koorts, spierpijn, hoofdpijn, moe zijn: het klinkt als griep, maar precies dezelfde klachten kunnen ook opduiken na een muggenbeet. Sinds het westnijlvirus in het nieuws is, krijgen huisartsen die vraag vaker: heeft het gesukkel in de zomer met die beet te maken, of niet? Hieronder de overlap in klachten, waarom de meeste mensen er weinig van merken, en op welk moment een telefoontje naar de huisarts verstandig is.
Waarom die klachten zo op elkaar lijken
Griep en veel virussen die door muggen worden overgedragen zetten het afweersysteem ongeveer op dezelfde manier aan het werk. Het lichaam antwoordt met koorts, spierpijn, hoofdpijn en vermoeidheid, ongeacht of het virus via de lucht binnenkwam of via een prik in je enkel.
Daardoor is het in de eerste dagen bijna niet te zeggen wat de oorzaak is als je alleen naar de klachten kijkt. Een verkoudheidsvirus, een zomergriepje, een maag-darminfectie, of iets wat een mug heeft overgebracht: in het begin lijken ze op elkaar. Meer algemene informatie over griep en het beloop staat op Thuisarts.nl.
De meeste muggenbeten doen verder niets
Muggen in Nederland dragen doorgaans geen ziekteverwekker over. Een gewone beet jeukt en wordt rood, soms komt er een bult bij, en na een paar dagen is het weg.
En zelfs als een mug een virus overdraagt, zoals het westnijlvirus, verloopt de infectie bij de meeste besmette mensen zonder klachten, of met milde klachten die snel verdwijnen. Ernstige verlopen bestaan, maar zijn zeldzaam. Achtergrondinformatie over het virus is beschikbaar bij het ECDC.
Wat past bij een gewoon griepachtig verloop
Griepachtige klachten die vanzelf overgaan volgen meestal dit patroon:
- Koorts die na een paar dagen zakt.
- Spierpijn, hoofdpijn en vermoeidheid die geleidelijk minder worden.
- Soms verkoudheidsklachten of keelpijn erbij.
- Herstel binnen een week tot tien dagen, al kan de vermoeidheid nog wat langer blijven hangen.
Rust, genoeg drinken en zo nodig een pijnstiller volgens de bijsluiter zijn dan meestal voldoende. Twijfel je over medicatie? Vraag het je apotheker.
Klachten die extra aandacht vragen
Sommige signalen passen minder goed bij een gewoon griepje. Neem contact op met de huisarts bij koorts die langer dan enkele dagen aanhoudt of steeds terugkomt, bij hevige hoofdpijn met een stijve nek, of bij verwardheid, sufheid en moeite met wakker blijven. Ook plotselinge spierzwakte in bijvoorbeeld een arm of been is een reden om te bellen, net als uitslag die snel uitbreidt, blaren, of huid die heftig reageert rond een beet. En klachten die na een dag of tien niet duidelijk beter zijn.
Bij benauwdheid, pijn op de borst, een epileptische aanval, plotselinge verlamming of een verlaagd bewustzijn: bel 112.
De muggenbeet zelf zegt niet zoveel
Dat je vlak voor de klachten gestoken bent, is op zich geen bewijs dat een mug de boosdoener is. Muggen prikken elke zomer een enorme hoeveelheid mensen zonder verdere gevolgen.
Toch is het handig om te melden als je de huisarts belt: waar je gestoken bent, wanneer ongeveer, en of je recent in het buitenland bent geweest. Reizen naar gebieden waar bijvoorbeeld dengue, zika of malaria voorkomen, weegt mee in wat de arts overweegt.
Verschil met een tekenbeet
Muggen en teken worden nogal eens door elkaar gehaald, en de klachten na een tekenbeet ook. Bij de ziekte van Lyme, die door teken wordt overgedragen, kan naast een ringvormige huiduitslag ook een grieperig gevoel optreden en later klachten van gewrichten of zenuwen. Meer over de symptomen staat onder andere op tekenbeetziekten.nl. Weet je niet zeker of het om een mug of een teek ging, meld dat dan bij de huisarts.
Wat je zelf kunt doen bij milde klachten
Zolang de klachten mild zijn en je helder en aanspreekbaar blijft, is thuis uitzieken meestal prima. Neem rust, forceer geen activiteiten en drink regelmatig, zeker als je koorts hebt. Houd de temperatuur en het algehele beeld in de gaten, vooral bij kinderen en ouderen. Gebruik pijnstillers volgens de bijsluiter, of vraag je apotheker om advies.
Extra alert bij kinderen, ouderen en kwetsbare mensen
Bij baby’s, jonge kinderen, mensen boven de zeventig, zwangeren en mensen met een verminderde afweer of chronische aandoeningen kan een infectie sneller uit de hand lopen. Wacht in die groepen niet te lang met bellen als er koorts is die niet zakt, als iemand suf wordt, minder drinkt, of als er andere dingen zijn die je niet vertrouwt.
Wanneer bel je de huisarts
Bel de huisarts of huisartsenpost als de klachten na een week niet duidelijk beter worden, of juist verergeren. Ook bij hoge koorts die aanhoudt, en bij zorgen om verwardheid, hevige hoofdpijn, een stijve nek of plotselinge zwakte. Meld het ook als een muggen- of tekenbeet samengaat met opvallende huidveranderingen of algehele ziekte, of als je recent in het buitenland bent geweest en griepachtige klachten krijgt.
Bel 112 bij benauwdheid, pijn op de borst, verlaagd bewustzijn of andere acute alarmsymptomen. Twijfel je? Bel dan liever één keer te veel.